Stok doğruluğu nasıl ölçülür?
Stok doğruluk oranı, sayımda sistemle birebir uyan kalem sayısının toplam kalem sayısına bölümüdür. Dikkat: adet farkının toplamına değil, kalem bazında uyuma bakılır. On kalemin dokuzu doğru, biri 300 adet sapıyorsa toplamda tutuyormuş gibi görünen tablo sizi yanıltır.
Sağlıklı bir depoda hedef %98 ve üzeridir. %90 altındaki her depo, satış tarafında "var göründü, yok çıktı" vakası üretir; bu vakanın maliyeti iade, kargo ve müşteri kaybı olarak geri döner.
- Kalem bazlı doğruluk oranını aylık ölçün ve grafikleyin
- Sapmanın kaynağını kategori bazında ayırın (hızlı tüketilenler mi, benzer barkodlular mı?)
- Düzeltme yetkisini tek kişide toplayın; herkes düzeltirse hata kaynağı kaybolur
Programda mutlaka olması gereken özellikler
Stok takip programı denince akla ilk gelen giriş-çıkış kaydıdır ama asıl değer, hatayı oluşmadan engelleyen kontrollerdedir.
- Barkod ve karekod desteği: elle kod yazımı hatanın birinci kaynağıdır
- Kritik stok uyarısı: minimum seviyenin altına düşünce bildirim
- Çoklu depo ve şube: transferlerin kayıt altında olması
- Seri, lot ve son kullanma tarihi: geriye dönük izlenebilirlik
- Hareket geçmişi: her düzeltmenin kim tarafından ve ne zaman yapıldığı
- Yetkilendirme: stok düzeltme ile stok görüntülemenin ayrı yetkiler olması
Kritik stok seviyesi nasıl belirlenir?
Basit ve işe yarayan formül şudur: kritik stok = günlük ortalama tüketim × tedarik süresi (gün) + emniyet stoğu. Emniyet stoğunu ise tedarikçinin gecikme geçmişine göre belirleyin; her zaman zamanında getiren bir tedarikçi için düşük, dalgalı olan için yüksek tutun.
Bu hesabı tüm ürünlere tek tek yapmak yerine ABC analizi uygulayın. Cironun büyük kısmını üreten A grubu ürünlerde hassas takip yapın; C grubunda daha geniş emniyet payı bırakıp takip yükünden kurtulun.
Sayım farkı çıktığında ne yapılmalı?
Sayım farkını doğrudan düzeltip kapatmak en kolay ama en zararlı yoldur; çünkü sistemi doğru hâle getirirken hatanın nedenini siler. Önce fark kaleminin son hareketlerine bakın: yanlış barkod okutması mı, iade girişi mi, yoksa kayıtsız numune çıkışı mı?
Tekrarlayan farklar neredeyse her zaman süreç hatasıdır, personel hatası değil. Aynı iki ürünün barkodları benziyorsa etiket değiştirin; numune çıkışı kayıtsız yapılıyorsa numune için ayrı bir çıkış tipi tanımlayın.
Bu rehberdeki her adımı yapan bir depo yönetim programı
Depo Live; mal kabul, raf yerleştirme, sipariş toplama, depoyu kapatmadan sayım ve sevkiyatı tek sistemde yürütür. Personel kendi telefonunu el terminali olarak kullanır, stok raf bazında anlık akar.